CashEdu
RYNEK FINANSOWY
RYNEK FINANSOWY - miejsce, gdzie dokonuje się transakcji środkami pieniężnymi.
Przedmiotem rynku są walory finansowe występujące w postaci zmaterializowanej lub zdematerializowanej.
Podmiotami rynku finansowego są:
Skarb Państwa
Terenowe Organy Władzy
Instytucje ubezpieczeniowe
Fundusze emerytalne
Fundusze inwestycyjne
Przedsiębiorstwa
Ludność
Podmioty zagraniczne
RYNEK PIENIĘŻNY - stanowi część szeroko rozumianego rynku finansowego.
Istotą tego rynku jest obrót instrumentami, których termin zapadalności (płatności) nie przekracza 1 – go roku.
Służy głównie do finansowania bieżącej działalności.
Emitentami instrumentów rynku pieniężnego są:
Państwa
Agencje rządowe
Władze lokalne
NBP i inne banki
Przedsiębiorstwa
Emitentami są zatem podmioty o wysokiej wiarygodności kredytowej i stałej zdolności do pozyskiwania środków w celu wywiązywania się ze swoich zobowiązań.
Ryzyko kredytowe ograniczone jest do minimum, nie wyklucza jednak przypadków niewypłacalności.
Depozyt bankowy - Banki aktywne na rynku międzybankowym podają stałe stopy procentowe po jakich przyjmują depozyty lub udzielają pożyczek innym bankom.
Standardowe depozyty mają termin zapadalności od 1 dnia do 1 roku.
Bon Skarbowy - weksel lub bilet skarbowy, dłużny papier wartościowy Skarbu Państwa o terminach emisji od 1 do 52 tygodni (standardowo 13 i 52).
Służy zaciąganiu przez Skarb Państwa krótkoterminowego kredytu na sfinansowanie deficytu budżetu państwa.
Oprocentowanie bonów skarbowych ma charakter stały, dyskontowy (dochodem jest różnica pomiędzy ceną a wartością wykupu).
Atrakcyjność inwestycji w tego rodzaju instrumenty wyraża się poprzez ich rentowność, zazwyczaj wyższą niż lokat bankowych, oraz fakt, że emitent bonów skarbowych jest z założenia wypłacalny.
Bon Pieniężny - dyskontowy papier dłużny emitowany przez Narodowy Bank Polski o nominale 10 000zł i określonym terminie wykupu od 1 do 365 dni.
Celem emisji tego instrumentu jest realizowanie polityki pieniężnej NBP, szczególnie ograniczanie nadpłynności w sektorze bankowym, głównie poprzez tzw. operacje otwartego rynku. Operacje otwartego rynku ściągająją nadmiar środków pieniężnych z rynku międzybankowego w trosce o stabilność krótkoterminowych stóp procentowych.
Bony te są sprzedawane na przetargach, których uczestnikami są tzw. dealerzy rynku pieniężnego, czyli grupa kilkunastu banków spełniających określone przez NBP kryteria. Minimalna wysokość oferty przetargowej wynosi 1mln PLN. Nabywcami na rynku wtórnym nie mogą być podmioty inne niż banki.
Komercyjny Papier Dłużny - KDP krótkoterminowe papiery dłużne emitowane przez przedsiębiorstwa w celu pozyskania kapitału obcego.
KDP emitowane przez przedsiębiorstwa nie posiadają specjalnego zabezpieczenia na aktywach emitenta.
Rynek poprzez decyzję inwestorów ograniczył grupę podmiotów emitujących KDP do tych, które posiadają wysoką wiarygodność.
Dla przedsiębiorstw jest to alternatywa w stosunku do kredytu bankowego i zmniejszenie wpływu wierzyciel na spółkę poprzez dywersyfikację.
Dla inwestora dają możliwość budowy portfela z dużej ilości papierów różnych emitentów i wybór czasu zapadalności, przy wyższej stopie zwrotu.
RYNEK KAPITAŁOWY Zadaniem rynku kapitałowego jest przekształcenie wolnych środków pieniężnych w inwestycje.
Rynek kapitałowy aktywnie uczestniczy w finansowaniu państwowych i prywatnych potrzeb inwestycyjnych. Na tym rynku dokonywane są emisje i transakcje średnio- i długoterminowymi instrumentami finansowymi.
Emitentami instrumentów na rynku kapitałowym są:
Państwa
Agencje rządowe
Władze lokalne
Banki
Przedsiębiorstwa
Uczestnikami rynku kapitałowego są:
Bank Centralny
Banki komercyjne
Fundusze ubezpieczeniowe
Fundusze emerytalne
Fundusze inwestycyjne
Inne instytucje finansowe
Osoby fizyczne
Funkcje rynku kapitałowego:
- Koncentracja podaży i popytu na kapitał długo- i średnioterminowy
- Wycena aktywów finansowych uwzględniająca ich ryzyko i płynność
- Alokacja kapitału – przemieszczanie się środków między różnymi sektorami rynku finansowego i częściami gospodarki sprzyjające rozwojowi najbardziej dochodowych jej dziedzin
- Mobilizacja kapitału – wzrost liczby potencjalnych uczestników finansowania zadań inwestycyjnych podmiotu gospodarczego; dywersyfikacja ryzyka
- Transformacja kapitału – przekształcenie niewykorzystanych środków finansowych (oszczędności) w środki finansujące rozwój m.in. podmiotów gospodarczych
- Rynek kapitałowy daje szanse pozyskać środki na rozwój tym instytucjom, którym trudno było by je zdobyć na rynku pieniężnym lub za pomocą kredytu bankowego
- Prestiż – spółki notowane uznawane są za bardziej prestiżowe, przejrzyste i wiarygodne
- Rynek kapitałowy to także rynek dla drobnego inwestora indywidualnego
Akcja - papier wartościowy łączący prawa o charakterze majątkowym i niemajątkowym, wynikające z uczestnictwa akcjonariusza w spółce akcyjnej.
Akcje są emitowane przez spółkę. Pierwsza seria jest emitowana przy jej założeniu, natomiast następne wiążą się już z podwyższeniem kapitału zakładowego. Akcje o równej wartości nominalnej (nie niższej niż grosz) składają się na kapitał spółki.
Prawa i obowiązki wynikające z akcji są jednakowe, przy czym statut spółki może niektórym akcjom przyznać dodatkowe prawa (tzw. akcje uprzywilejowane).
Kodeks spółek handlowych wyróżnia:
Akcje imienne
Akcje na okaziciela
Akcje aportowe
Akcje gotówkowe
Akcje uprzywilejowane
Akcje nieme
Akcje, do których przypisany jest obowiązek świadczeń pieniężnych
Akcje założycielskie
Prawa przysługujące z akcji
Majątkowe
prawo do dywidendy
prawo do udziału w podziale majątku
prawo poboru akcji nowych emisji
Korporacyjne
prawo głosu
bierne prawo głosu
prawo do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu
prawo do zaskarżania walnego zgromadzenia
prawo do żądania udzielenia informacji
prawo do wystąpienia z powództwem o naprawienie szkody
Obligacja - papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem obligatariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia.
Obligacje są to papiery wartościowe masowego obrotu, występują więc w seriach. W przeciwieństwie do akcji, nie dają ich posiadaczowi żadnych uprawnień względem emitenta – typu własność, dywidenda czy tez uczestnictwo w walnych zgromadzeniach.
Obligacje możemy dzielić ze względu na:
Wartość nominalna i oprocentowanie obligacji
Kuponowe
Zerokuponowe
RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH Rynek instrumentów pochodnych (derywatów) zwany jest inaczej rynkiem kontroli ryzyka. Na rynku tym wykorzystywane są instrumenty pochodne, które dają prawo kupna lub sprzedaży instrumentu pierwotnego w przyszłości po określonej cenie lub dają prawo do określonego rozliczenia pieniężnego. Stosuje się je w celu spekulacji bądź zabezpieczenie przed stratami związanymi z niekorzystnymi zmianami np. na rynku cen akcji czy stóp procentowych.
Wśród instrumentów pochodnych wyróżniamy:
Kontrakty Futures
Opcje
Warranty
RYNEK WALUTOWY Rynek walutowy to rynek, na którym handluje się głównie walutami (ew. dewizami). Na rynku tym tworzy się kurs walutowy (kurs wymiany), który odzwierciedla stosunek ceny między dwoma walutami. Handel może odbywać się zarówno na rynku kasowym (wymiana dokonywana jest natychmiast) jak i terminowym (wymiana zostaje dokonana w terminie późniejszym, w ściśle określonym terminie).
Uczestnikami rynku walutowego są:
Spekulanci
Podmioty zajmujące się eksportem lub importem towarów i usług
Banki

